Η Άγκυρα είναι επιφυλακτική ως προς τις συνέπειες πιθανών αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσαν να προκαλέσουν ευρύτερη περιφερειακή αστάθεια.
Το κυβερνών κόμμα του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προειδοποίησε ότι η ξένη παρέμβαση στο Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη αναταραχή στην περιοχή, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενέτεινε τις απειλές του κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ο Ομέρ Τσελίκ, εκπρόσωπος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), δήλωσε ότι η Τουρκία αναγνωρίζει το βάθος των εσωτερικών προβλημάτων του Ιράν, αλλά προειδοποίησε κατά της εξωτερικής παρέμβασης.
«Η λύση σε αυτά τα προβλήματα πρέπει να προέλθει… από την εθνική βούληση του ίδιου του ιρανικού κράτους», δήλωσε ο Τσελίκ στους δημοσιογράφους μετά από συνεδρίαση του κόμματος υπό την προεδρία του Ερντογάν.
«Οποιαδήποτε παρέμβαση του εξωτερικού θα οδηγήσει σε ακόμη χειρότερα αποτελέσματα», είπε.
Υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τις αναταραχές για να προωθήσει την αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράν, ο Τσελίκ πρόσθεσε: «Βλέπουμε και προβλέπουμε ότι οι παρέμβασεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των στόχων του Ισραήλ θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερες κρίσεις και βαθύτερες αναταραχές».
Οι δηλώσεις του Τσέλικ ήρθαν μετά την αναφορά του Τραμπ ότι η Τεχεράνη είχε προτείνει διαπραγματεύσεις, αλλά ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να επιτεθεί στο Ιράν πριν από τη συνάντηση, επαναλαμβάνοντας την προειδοποίησή του κατά της χρήσης θανατηφόρας βίας από το ιρανικό καθεστώς εναντίον των διαδηλωτών.
Αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, το αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων Human Rights Activists News Agency ανέφερε ότι τουλάχιστον 483 διαδηλωτές και 47 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί και πάνω από 10.600 έχουν συλληφθεί. Η οργάνωση Iran Human Rights με έδρα τη Νορβηγία επικαλέστηκε ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες που υποδηλώνουν ότι ο αριθμός των νεκρών μπορεί να φτάνει τους 2.000.
Οι διαδηλώσεις ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου λόγω της επιδεινούμενης οικονομικής κρίσης της χώρας και έκτοτε έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κύματα αναταραχών των τελευταίων ετών.
Οι δηλώσεις του Τσελίκ απηχούσαν τη θέση που εξέφρασε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος επίσης αναγνώρισε τα παράπονα του ιρανικού λαού, αλλά χαρακτήρισε κάθε προσπάθεια να οδηγηθούν οι αναταραχές σε αλλαγή καθεστώτος ως γεωπολιτικό σχέδιο που τελικά θα εξυπηρετούσε τα περιφερειακά συμφέροντα του Ισραήλ εν μέσω της κλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ της Άγκυρας και του εβραϊκού κράτους.
«Είμαι απολύτως βέβαιος ότι αυτό που ελπίζει το Ισραήλ δεν θα είναι το αποτέλεσμα στο Ιράν», δήλωσε ο Φιντάν στην τουρκική δημόσια τηλεόραση TRT, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη πρέπει να επιλύσει επειγόντως τις διαφορές της με τη Δύση μέσω διαπραγματεύσεων.
Ενώ η κυρίως σουνιτική Τουρκία και το κατά πλειοψηφία σιιτικό Ιράν είναι από καιρό γεωπολιτικοί αντίπαλοι, η Άγκυρα φοβάται ότι οποιαδήποτε παρατεταμένη αστάθεια ή κενό εξουσίας στα ανατολικά σύνορά της θα μπορούσε να προκαλέσει νέα κύματα μετακινήσεων πληθυσμού προς την Τουρκία. Η χώρα φιλοξενεί ήδη τον μεγαλύτερο πληθυσμό προσφύγων στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων σχεδόν 3 εκατομμυρίων καταγεγραμμένων Συρίων.
Η Τουρκία υποστήριξε φωναχτά το δικαίωμα της Τεχεράνης να αμυνθεί κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ τον Ιούνιο.
Οι δύο χώρες μοιράζονται σύνορα μήκους άνω των 530 χιλιομέτρων (330 μιλίων) με τρία ενεργά συνοριακά περάσματα, τα οποία καθιστούν το Ιράν βασική πύλη για το εμπόριο και τη διαμετακόμιση.
Σύμφωνα με επίσημες τουρκικές στατιστικές, το διμερές εμπόριο ξεπέρασε τα 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, με την Τουρκία να εξάγει μηχανήματα, πλαστικά, χημικά, γεωργικά προϊόντα και μεταλλεύματα στο Ιράν και να εισάγει φυσικό αέριο, μεταλλικά προϊόντα και γεωργικά προϊόντα.
Πηγή: Al Monitor